و تكليفات بقيهء عمر خود را در هرحال و در هركار باشيد بدانيد ميگويم اين همان روز است كه من از پيش بشما خبر دادم حالا سعى كنيد كه از تجارب گذشته عبرت گرفته صلاح آتيهء خود را از دست ندهيد بالجمله بستگان شاه مخلوع روزى مرا به محل اقامت خود كه باغى است مشتمل بر يك عمارت تازه‌ساز بزرگ و چند بناى كوچك دعوت نمودند شاهزادگان و شاهزاده خانمهاى صغير را ديدم كه به اطفال روسى بيشتر شباهت دارند تا بفرزندان ايرانى . چند روز در اودسا بانتظار حركت كشتى نظامى آلمان بودم كه از اودسا مستقيما بپوتى رفته از آنجا بتفليس روانه گردم . روز بيست و ششم سپتامبر 1918 يك كشتى جنگى آلمانى قرار بود از اودسا بپوتى حركت نمايد نزديك غروب آفتاب است من و چند نفر از ايرانيان كه از وين باودسا آمده تا بايران بروند و در ميان آنها عيسى صديق نام يكى از محصلين ايرانى است كه از پاريس آمده و با من سابقه دارد و بلكه تحصيلات ابتدائى خود را در تحت نظر من نموده است مىباشد بكشتى مزبور داخل شديم ناخداى كشتى را ملاقات نموده از او درخواست جا و مكان محفوظ مينمودم كه در همان حين امرى از مركز نظامى بحرى آلمان بوى رسيد حاصلش آنكه كشتى مزبور عزم مسافرت خود را بپوتى تغيير داده بجانب رومانى حركت نمايد و قسمتى از قشون ساخلوى اودسا را بدانطرف بكشد بواسطهء انقلابى كه در اوضاع جنگ در حدود بلغارستان رويداده است كه از اينجا مسئلهء متاركهء جنگ و انقلابات عظيم در آلمان شروع مىشود ناخداى مزبور معذور بودن خود را بما اظهار نموده كمى از شب گذشته با نهايت پريشانحالى اسباب خود را از كشتى خارج نموده آنشب را هم به زحمت در اودسا اقامت نموديم در صورتى كه نزديك است از موفق شدن بگذشتن از درياى سياه و رسيدن بسواحل گرجستان نااميد گرديم گرچه اضطراب زياد از كشتىنشينى در اين دريا حاصل بود بواسطهء مينها كه در نقاط مختلف اين دريا ريخته شده و ريزندگان آنها صاحبمنصبان روسى بوده‌اند كه اكنون بديار عدم رفته يا در گوشه و كنارها بروزنامه فروشى و تكدى امرار حيات مينمايند صاحبمنصبان آلمانى و اطريشى هم از مواقع آن آلات نابودكنندهء كشتيها در اين